Nhận biết sớm các dấu hiệu của viêm não mô cầu để điều trị kịp thời

Theo ghi nhận tại địa phương, nhiều người dân vẫn còn khá mơ hồ về bệnh viêm não mô cầu. Chị H.L (trú tại phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk), chia sẻ: “Tôi có nghe nói đến bệnh này nhưng không rõ dấu hiệu cụ thể như thế nào, chỉ nghĩ là bệnh hiếm gặp nên cũng chưa thực sự chú ý phòng và chưa cho con tiêm phòng đầy đủ”. Trong khi đó, anh N.V.C (trú tại xã Ea Rốk, tỉnh Đắk Lắk) cho biết: “Nghe tin có ca tử vong tôi cũng lo lắng, nhất là khi nhà có con nhỏ, nhưng thật sự tôi cũng chưa nắm rõ về căn bệnh này, không biết cách nhận biết sớm ra sao để đưa đi khám”.

Viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn não mô cầu gây ra, lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người bệnh hoặc người lành mang trùng. Bệnh có thể khởi phát rất đột ngột và tiến triển nhanh chóng. Những dấu hiệu ban đầu thường dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường như cảm cúm, sốt virus: sốt cao, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, bệnh có thể chuyển nặng với các biểu hiện điển hình như cứng cổ, sợ ánh sáng, rối loạn ý thức, co giật. Đặc biệt, dấu hiệu ban xuất huyết dưới da (các chấm đỏ, tím không mất đi khi ấn) là cảnh báo nguy hiểm, cho thấy bệnh đang diễn tiến nặng.

Trao đổi về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Thị Thắng – Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Truyền nhiễm - Kiểm dịch y tế quốc tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk – nhấn mạnh: “Viêm não mô cầu là một trong những bệnh có tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời. Nguy hiểm hơn, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nặng nề ngay cả khi người bệnh đã qua giai đoạn cấp”.

Theo bác sĩ Thắng, các biến chứng của viêm não mô cầu rất đa dạng và nghiêm trọng. Người bệnh có thể bị viêm màng não mủ dẫn đến tổn thương não, để lại di chứng lâu dài như giảm trí nhớ, chậm phát triển trí tuệ ở trẻ nhỏ. Ngoài ra, bệnh còn có thể gây điếc vĩnh viễn, liệt, động kinh, rối loạn tâm thần. Trong những trường hợp nặng, vi khuẩn xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan – đây chính là nguyên nhân khiến bệnh nhân có thể tử vong chỉ trong vòng 24 giờ. “Chính vì tốc độ tiến triển nhanh và hậu quả nặng nề như vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ của bệnh là cực kỳ quan trọng. Khi có biểu hiện sốt cao đột ngột kèm đau đầu dữ dội, nôn, cứng cổ hoặc nổi ban xuất huyết, người dân cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế ngay, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà”, bác sĩ Thắng khuyến cáo.

Bên cạnh việc phát hiện sớm, công tác phòng bệnh đóng vai trò then chốt, đặc biệt trong bối cảnh bệnh có thể lây lan trong cộng đồng. Ngành y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, giữ gìn môi trường sống thông thoáng. Khi có người nghi mắc bệnh, cần hạn chế tiếp xúc gần và thông báo ngay cho cơ quan y tế. Đáng chú ý, tiêm vắc xin được xem là biện pháp phòng bệnh hiệu quả và chủ động nhất hiện nay, đặc biệt đối với trẻ nhỏ – nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh và dễ diễn tiến nặng. Các loại vắc xin phòng viêm não mô cầu đã được triển khai tại nhiều cơ sở tiêm chủng tư nhân, giúp tạo miễn dịch đối với các nhóm vi khuẩn não mô cầu phổ biến. Phụ huynh cần đưa trẻ đi tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch theo khuyến cáo của ngành y tế, đồng thời theo dõi sức khỏe của trẻ sau tiêm.

Tại Đắk Lắk, ngành y tế đang tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm và xử lý triệt để các ổ dịch nhằm hạn chế nguy cơ lây lan. Tuy nhiên, sự chủ động của mỗi người dân vẫn là yếu tố quyết định trong việc kiểm soát dịch bệnh.

Viêm não mô cầu là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro nếu được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Việc nâng cao nhận thức, không chủ quan trước các dấu hiệu bất thường và chủ động tiêm vắc xin chính là “lá chắn” bảo vệ sức khỏe cho mỗi gia đình và cả cộng đồng./.

Bài: Mai Lê - Ảnh: Quang Nhật